Hajm:
AAA
Rang: CCC
Rasmlar: YoqishO'chirish
Oddiy ko'rinish
Qidirish
Bizning manzil:
100011, Toshkent shahri, Xadra mavzesi, 33
+ (998 71) 232-50-42
Ishonch telefonlari:
+ (998 71) 232-50-54

Array
(
    [0] => Array
        (
            [TEXT] => Asosiy
            [LINK] => /uz/index.php
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 0
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 1
            [IS_PARENT] => 
        )

    [1] => Array
        (
            [TEXT] => Agentlik haqida
            [LINK] => /uz/about/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 1
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 1
            [IS_PARENT] => 1
        )

    [2] => Array
        (
            [TEXT] => Agentlik haqida
            [LINK] => /uz/about/agentlik-haqida
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 0
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [3] => Array
        (
            [TEXT] => Agentlik tuzilmasi
            [LINK] => /uz/about/agentlik-tuzilmasi/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 1
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [4] => Array
        (
            [TEXT] => Rahbariyat
            [LINK] => /uz/about/rahbariyat/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 2
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [5] => Array
        (
            [TEXT] => Agentlik bo'limlari
            [LINK] => /uz/about/agentlik-b-limlari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 3
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [6] => Array
        (
            [TEXT] => «IP CENTER» o'quv markazi
            [LINK] => /uz/about/ip-center-o-quv-markazi/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 4
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [7] => Array
        (
            [TEXT] => Ilmiy texnik kengash
            [LINK] => /uz/about/ilmiy-texnik-kengash/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 5
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [8] => Array
        (
            [TEXT] => Apellyatsiya kengashi
            [LINK] => /uz/about/apellyatsiya-kengashi/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 6
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [9] => Array
        (
            [TEXT] => Jamoatchilik kengashi
            [LINK] => /uz/about/jamoatchilik-kengashi
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => D
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 7
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [10] => Array
        (
            [TEXT] => Tadbirlar (Ma'ruzalar)
            [LINK] => /uz/about/tadbirlar-va-ma-ruzalar
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 8
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [11] => Array
        (
            [TEXT] => Davlat patent fondi
            [LINK] => /uz/about/davlat-patent-fondi/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 9
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [12] => Array
        (
            [TEXT] => Xizmatlar uchun to'lov rekvizitlari
            [LINK] => /uz/about/hizmatlar-uchun-tolov-rekvizitlari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 10
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [13] => Array
        (
            [TEXT] => Bo’sh ish o'rinlari
            [LINK] => /uz/about/bosh-ish-orinlari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 11
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [14] => Array
        (
            [TEXT] => Sayt xaritasi
            [LINK] => /uz/about/sayt-xaritasi
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 12
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [15] => Array
        (
            [TEXT] => Mukofotlangan xodimlar
            [LINK] => /uz/about/mukofotlangan-xodimlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 13
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [16] => Array
        (
            [TEXT] => Faoliyat
            [LINK] => /uz/services/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 2
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 1
            [IS_PARENT] => 1
        )

    [17] => Array
        (
            [TEXT] => Intellektual mulk 
            [LINK] => /uz/services/intellektual-mulk-/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 0
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [18] => Array
        (
            [TEXT] => Patent vakillari
            [LINK] => /uz/services/patent-vakillari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 1
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [19] => Array
        (
            [TEXT] => Xalqaro hamkorlik
            [LINK] => /uz/services/idoralararo-hamkorlik/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 2
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [20] => Array
        (
            [TEXT] => Korrupsiyaga qarshi kurash
            [LINK] => /uz/services/korrupsiyaga-qarshi-kurash
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 3
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [21] => Array
        (
            [TEXT] => Sud amaliyoti 
            [LINK] => /uz/services/sud-amaliyoti-/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 4
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [22] => Array
        (
            [TEXT] => Statistik va tahliliy ma’lumotlar
            [LINK] => /uz/services/statistik-malumotlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 5
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [23] => Array
        (
            [TEXT] => E'lonlar va tenderlar
            [LINK] => /uz/services/e-lonlar-va-tenderlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 6
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [24] => Array
        (
            [TEXT] => TIQQM
            [LINK] => http://ipcenter.uz/site/map
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => Z
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 7
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [25] => Array
        (
            [TEXT] => Litsenziyalash
            [LINK] => /uz/services/lisenziyalash/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 8
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [26] => Array
        (
            [TEXT] => Apellyatsiya kengashi  qarorlari
            [LINK] => /uz/services/apellyatsiya-kengashi-qarorlari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 9
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [27] => Array
        (
            [TEXT] => Xalqaro tashkilotlar
            [LINK] => /uz/services/halqaro-tashkilotlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 10
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [28] => Array
        (
            [TEXT] => Elektron hukumat
            [LINK] => /uz/services/elektron-hukumat/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 11
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [29] => Array
        (
            [TEXT] => Fuqarolar murojaati
            [LINK] => /uz/services/fuqarolar-murojaati/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 12
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [30] => Array
        (
            [TEXT] => Ochiq ma'lumotlar
            [LINK] => /uz/services/ochiq-ma-lumotlar
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 13
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [31] => Array
        (
            [TEXT] => Davlat xizmatlari
            [LINK] => /uz/services/davlat-xizmatlari
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 14
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [32] => Array
        (
            [TEXT] => Taniqli xorijiy savdo belgilarining ro'yxati
            [LINK] => /uz/services/brands.php
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 15
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [33] => Array
        (
            [TEXT] => O'quv materiallari
            [LINK] => /uz/exhibition/o-quv-materiallari-
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 16
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [34] => Array
        (
            [TEXT] => Davlat dasturi ijrosi to'g'risida
            [LINK] => /uz/services/davlat-dasturi-ijrosi-to-g-risida
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 17
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [35] => Array
        (
            [TEXT] => Intellektual mulk agentligi faoliyatiga doir axborotlar tasnifi
            [LINK] => /uz/services/intellektual-mulk-agentligi-faoliyatiga-doir-axborotlar-tasnifi/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 18
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [36] => Array
        (
            [TEXT] => Me'yoriy huquqiy hujjatlar
            [LINK] => /uz/regulatory/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 3
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 1
            [IS_PARENT] => 1
        )

    [37] => Array
        (
            [TEXT] => Xalqaro me'yoriy huquqiy hujjatlar
            [LINK] => /uz/regulatory/xalqaro-me-yoriy-huquqiy-hujjatlar
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 0
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [38] => Array
        (
            [TEXT] => O'zbekiston Respublikasi qonunlari
            [LINK] => /uz/regulatory/qonunlar-va-qarorlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 1
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [39] => Array
        (
            [TEXT] => O'zbekiston Respublikasi Prezidentining qaror va farmonlari
            [LINK] => /uz/regulatory/o-zbekiston-respublikasi-prezidenti-qaror-va-farmonlari
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 2
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [40] => Array
        (
            [TEXT] => O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari
            [LINK] => /uz/regulatory/o-zbekiston-respublikasi-vazirlar-mahkamasining-qarorlari
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 3
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [41] => Array
        (
            [TEXT] => Sohaga oid hujjatlar
            [LINK] => /uz/regulatory/sohaga-oid-hujjatlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 4
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [42] => Array
        (
            [TEXT] => O'z kuchini yo'qotgan hujjatlar
            [LINK] => /uz/regulatory/oz-kuchini-yoqotgan-hujjatlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 5
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [43] => Array
        (
            [TEXT] => Ishlab chiqilayotgan qonun hujjatlari loyihalari
            [LINK] => /uz/regulatory/ishlab-chiqilayotgan-qonun-hujjatlari-loyihalari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 6
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [44] => Array
        (
            [TEXT] => Tariflar va bojlar
            [LINK] => /uz/regulatory/tariflar-va-bojlar
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 7
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [45] => Array
        (
            [TEXT] => Xizmatlar
            [LINK] => /uz/gosserv/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 4
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 1
            [IS_PARENT] => 1
        )

    [46] => Array
        (
            [TEXT] => Ixtirolar
            [LINK] => /uz/gosserv/402/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 402/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 0
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [47] => Array
        (
            [TEXT] => EHM uchun dasturlar va ma'lumotlar bazasi
            [LINK] => /uz/gosserv/399/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 399/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 1
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [48] => Array
        (
            [TEXT] => Foydali modellar
            [LINK] => /uz/gosserv/410/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 410/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 2
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [49] => Array
        (
            [TEXT] => Integral mikrosxemalar topologiyalari
            [LINK] => /uz/gosserv/405/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 405/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 3
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [50] => Array
        (
            [TEXT] => Sanoat na'munalari
            [LINK] => /uz/gosserv/409/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 409/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 4
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [51] => Array
        (
            [TEXT] => Seleksiya yutuqlari
            [LINK] => /uz/gosserv/408/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 408/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 5
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [52] => Array
        (
            [TEXT] => Tovar belgilari, xizmat ko'rsatish belgilari
            [LINK] => /uz/gosserv/407/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 407/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 6
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [53] => Array
        (
            [TEXT] => Tovar kelib chiqqan joy nomi
            [LINK] => /uz/gosserv/433/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                    [0] => 433/
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 7
            [PARAMS] => Array
                (
                    [FROM_IBLOCK] => 1
                    [IS_PARENT] => 
                    [DEPTH_LEVEL] => 1
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [54] => Array
        (
            [TEXT] => Bog'lanish
            [LINK] => /uz/contacts/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 5
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 1
            [IS_PARENT] => 1
        )

    [55] => Array
        (
            [TEXT] => Manzil
            [LINK] => /uz/contacts/manzil/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 0
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [56] => Array
        (
            [TEXT] => O'tish sxemasi
            [LINK] => /uz/contacts/otish-sxemasi/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 1
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [57] => Array
        (
            [TEXT] => Ishonch telefoni
            [LINK] => /uz/feedback/ishonch-telefonlari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 2
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [58] => Array
        (
            [TEXT] => Yagona telefon xizmati
            [LINK] => /uz/feedback/yagona-telefon-xizmati/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 3
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [59] => Array
        (
            [TEXT] => Murojaatlar statistikasi
            [LINK] => /uz/feedback/murojaatlar-statistikasi/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 4
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [60] => Array
        (
            [TEXT] => Apelyatsiyani ko'rib chiqish tartibi
            [LINK] => /uz/feedback/apellyatsiyani-ko-rib-chiqish-tartibi
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 5
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [61] => Array
        (
            [TEXT] => Jismоniy vа yuridik shахslаrni qаbul qilish jadvali
            [LINK] => /uz/feedback/jismoniy-va-yuridik-shakhslarni-qabul-qilish-jadvali/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 6
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [62] => Array
        (
            [TEXT] => Agentlikka murojaat yuborish
            [LINK] => https://pm.gov.uz/oz#/authorities/4/35/_apply 
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => Z
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 7
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [63] => Array
        (
            [TEXT] => Axborot xizmati
            [LINK] => /uz/exhibition/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 6
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 1
            [IS_PARENT] => 1
        )

    [64] => Array
        (
            [TEXT] => Rahbariyatning chiqish va bayonnomalari
            [LINK] => /uz/exhibition/rahbariyatning-chiqish-va-bayonnomalari/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 0
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [65] => Array
        (
            [TEXT] => Media reja va Press-relizlar
            [LINK] => /uz/exhibition/media-reja/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 1
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [66] => Array
        (
            [TEXT] => E’lonlar, konkurslar va tenderlar
            [LINK] => /uz/exhibition/elonlar-konkurslar-va-tenderlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 2
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [67] => Array
        (
            [TEXT] => OAV vakillarini akkreditasiyadan o’tkazish
            [LINK] => /uz/exhibition/oav-vakillarini-akkreditasiyadan-o-tkazish
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 3
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [68] => Array
        (
            [TEXT] => Agentlik nashrlari
            [LINK] => /uz/nashrlar/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 4
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [69] => Array
        (
            [TEXT] => Foto va video galereya
            [LINK] => /uz/exhibition/foto-va-video-galereya/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 5
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [70] => Array
        (
            [TEXT] => Axborot xizmati bilan bog’lanish
            [LINK] => /uz/exhibition/axborot-xizmati-bilan-bog-lanish/
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => D
            [ITEM_INDEX] => 6
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [71] => Array
        (
            [TEXT] => Agentlik faoliyatiga doir idoraviy hujjatlar
            [LINK] => /uz/exhibition/agentlik-faoliyatiga-doir-idoraviy-hujjatlar
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 7
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [72] => Array
        (
            [TEXT] => So'ragan edingiz
            [LINK] => /uz/exhibition/so-ragan-edingiz
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 8
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

    [73] => Array
        (
            [TEXT] => O'quv materiallari
            [LINK] => /uz/exhibition/o-quv-materiallari-
            [SELECTED] => 
            [PERMISSION] => R
            [ADDITIONAL_LINKS] => Array
                (
                )

            [ITEM_TYPE] => P
            [ITEM_INDEX] => 9
            [PARAMS] => Array
                (
                )

            [DEPTH_LEVEL] => 2
            [IS_PARENT] => 
        )

)


Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qilish: muammo va yechimlar

Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qilish: muammo va yechimlar

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Intellektual mulk agentligi mamlakatimiz hududida adabiy-badiiy asarlarning kontrafakt nusxalarini tarqalishiga qarshi o‘zining tanqidiy munosabatini bildirayotgan ommaviy axborot vositalariga oʻz minnatdorchiligini bildirgan holda quyidagilarga e’tibor qaratishni maqsadga muvofiq deb hisoblaydi.

Mualliflik huquqi deyilganda fan, adabiyot, sanʼat sohasida yaratilgan ijodiy faoliyat natijalari hamda turdosh huquqlar tushuniladi.

Mualliflik huquqi intellektual mulkning boshqa obyektlari, jumladan tovar belgilari, ixtiro, foydali model, sanoat namunasi va hokazolar kabi ro‘yxatdan o‘tkazilmaydi, aksincha mualliflik huquqi uning yaratilish fakti bilan yuzaga keladi. Mualliflik huquqining yuzaga kelishi va amalga oshirilishi uchun asarni roʻyxatdan oʻtkazish yoki biron-bir boshqa rasmiyatchilikka rioya etish talab qilinmaydi.

Shu munosabat bilan mazkur huquqlarning buzilish holatlarini aniqlash tovar belgisi kabi obyektlarga bo‘lgan huquqlarning buzilishi holatlarini aniqlashga nisbatan murakkabdir.

Agar ma’lum bir tovarning original yoki kontrafakt ekanligini ko‘z bilan aniqlash imkoni bo‘lsa, asarlarning kontrafakt nusxalarini farqlashning esa har doim ham iloji yo‘qdir. Chunki, asarning kontrafakt nusxasi deyilganida huquq egasi, ya’ni muallifning ruxsatisiz takrorlangan asar nusxasi tushuniladi. Nashriyotlar muallif bilan tuzilgan shartnomada ko‘rsatilgan kitob adadidan ortiqcha kitob nusxalarini muallifning roziligisiz chop etgan holatlari ko‘plab uchraydi. Bunday holatlarda asarning original yohud kontrafakt nusxasini aniqlashning imkoni yo‘q.

Misol uchun, muallif S.Hafizovning murojaati ko‘rib chiqilganda, ushbu murojaatda muallifga tegishli “Ingliz tili grammatikasi” nomli asar “Y.K.” nomli nashriyot tomonidan muallif bilan tuzilgan shartnomada belgilangan kitobning adadidan ko‘p miqdorda tayyorlagan hamda sotuvga taqdim etgan. Bunday holatda huquqbuzarlik sodir etilganligini va asarning kontrafakt nusxalari tarqalganligini faqatgina muallifning o‘zi aniqlay oladi.

Shu sababli, Agentlik tomonidan mualliflik huquqi va turdosh huquqlar himoyasini ta'minlash bo‘yicha ko‘rilgan ko’plab ishlar asosan mualliflar va huquq egalari murojaati asosida amalga oshirilgan. Buning isboti sifatida bir nechta holatlarni misol tariqasida keltirib o‘tsak:

1. “ASAXIY BOOKS” masʼuliyati cheklangan jamiyatining murojaatiga asosan jamiyatga litsenziya shartnomasi asosida tegishli muallif Uolter Аyzeksonning “Stiv Jobs” nomli asarning oʼzbek tilidagi tarjimasi huquq egasining roziligisiz yoki muallif bilan shartnoma tuzmagan holda ijtimoiy tarmoqlardagi ayrim sahifalarda tarqatilayotganligi hamda kitob do‘konlarida ushbu asarning kontrafakt nusxalari sotilayotganligi aniqlandi. Ushbu holat bo‘yicha Agentlik tomonidan tegishli choralar ko‘rilib, asarning ijtimoiy tarmoqda tarqatilayotgan kontrafakt nusxalari olib tashlandi.

2. Rossiya FederatsiyasiningLuch” ishlab chiqarish kooperativi murojaatiga asosan ushbu kooperativ tomonidan ishlab chiqariladigan “Klassika” nomli mahsulot qadog‘ining grafik-dizayni “U. K. L.MChJ tomonidan huquq egasining ruxsatisiz foydalanilib kelinayotganligi holati bo‘yicha Agentlik tomonidan tegishli chora ko‘rildi va ushbu holat bartaraf etildi.

3. Agentlik tomonidan fuqaro K. Matyoqubovning mualliflik huquqlarining buzilishi holati yuzasidan qonuniy chora ko‘rish to‘g‘risidagi murojaatiga asosan “F.N” nomli nashriyot tomonidan muallif K. Matyoqubov tarjimasidagi Shihobiddin Muhammad an-Nasaviyning “Sulton Jaloliddin Manguberdi” asari muallifning roziligisiz, tegishli yozma shartnoma tuzmagan holda chop etilganligi, shuningdek buning uchun muallifga tegishli mualliflik haqi to‘lanmaganligi haqida murojaat qilingan. Holat bo‘yicha nashriyot rahbariga taqdimnoma yuborilib, muallif va nashriyot o‘rtasida muallifga 25 million so‘m miqdorida mualliflik haqini to‘lab berish bo‘yicha shartnoma tuzildi.


Yuqorida keltirilgan misollardan shuni anglashimiz mumkinki, muallif yoki huquq egasining mualliflik huquqi o‘zga shaxs tomonidan buzilayotganligini bildimi, albatta o'z huquqlarini tiklash uchun vakolatli davlat organiga yoki mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarga murojaat qilishi kerak. 

Jahon tajribasida mualliflik huquqi va turdosh huquqlar muhofazasini taʼminlashda mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarning alohida oʼrni bor. Bunday tashkilotlarning asosiy faoliyat yoʼnalishi o‘z aʼzolarining mulkiy huquqlarini himoya qilish hisoblanadi. Hozirda mamlakatimizda ana shunday beshta jamoat birlashmasi faoliyat yuritmoqda.

Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar bilan hamkorlik natijasida Agentlik tomonidan tegishli idoralarga 33 taqdimnoma hamda 14 ogohnoma kiritildi. 11 ta holat boʼyicha maʼmuriy huquqbuzarlik toʼgʼrisida bayonnomalar rasmiylashtirilib, tegishli tuman, shahar maʼmuriy sudlariga yuborildi. Oʻz navbatida sudlar tomonidan huquqbuzarlarga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 1771-moddasi asosida tegishli jarima jazosi qo‘llanildi.

Shuni aytish joizki, Oʼzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 2021-yil 20-avgustda imzolangan 709-sonli “Intellektual mulk obektlarining huquqiy muhofazasi yanada takomillashtirilishi munosabati bilan Oʼzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʼzgartish va qoʼshimchalar kiritish toʼgʼrisida” gi Qonuniga muvofiq mualliflik huquqiga oid bir nechta normativ-huquqiy hujjatlarga oʼzgartirish va qoʼshimchalar kiritildi. Mazkur qonunga muvofiq muallifga mualliflik huquqi va turdosh huquqlari buzilgan taqdirda, bunday huquqbuzarlikni sodir etgan shaxslardan zarar qoplanishi oʼrniga bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravaridan 1000 baravarigacha miqdorda tovon toʼlashini talab qilish huquqi berildi.

O‘z navbatida, mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar ushbu qonunda berilgan huquqdan foydalanib, o‘z a’zolari huquqlarini himoya qilib kelmoqda.

Xususan, 2022-yilning 13-yanvar kuni fuqarolik ishlari boʻyicha Toshkent shahar Yakkasaroy tumanlararo sudi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Mualliflik va turdosh huquqlar himoyasi jamiyatining aʼzosi shoir Usmon Azim manfaatida javobgar Sanjar Javberdiyevga (Sanjay) nisbatan mualliflik huquqlari buzilishiga chek qoʻyish, mualliflik huquqlari buzilganligi uchun tovon puli va maʼnaviy zarar undirish toʻgʻrisidagi fuqarolik ishi koʻrib chiqildi. Mazkur ish yakunida sud tomonidan javobgar Sanjar Javberdiyevdan shoir Usmon Azim foydasiga bazaviy hisoblash miqdorining 200 baravari (54 mln. soʻm) miqdorida tovon puli va 40 mln. soʻm miqdorida maʼnaviy zararni undirish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

Bundan tashqari, shoir Yo‘lchi Ro‘ziyev o‘ziga tegishli she’riy asardan ruxsatsiz, qonunga xilof ravishda foydalanganligi uchun ijrochi Yulduz Usmonovaga nisbatan fuqarolik ishlari bo‘yicha sudga da’vo arizasi kiritdi. Natijada sud tomonidan ijrochi Yulduz Usmonovadan shoir Yo‘lchi Ro‘ziyev foydasiga 185 mln. so‘m miqdorida tovon puli undirish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

Yuqoridagi holatlardan shuni ko‘rishimiz mumkinki, hozirgi rivojlanayotgan fuqarolik jamiyatida ijodkorlar o‘zining asarlariga bo‘lgan mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarini qaysidir davlat tashkilotiga shikoyat qilish bilan emas, balki mustaqil ravishda odil sudlov orqali himoya qilishdagi harakatlari ijobiy natija ko‘rsatmoqda.

So‘zimizning isboti sifatida muallif va huquq egalarining quyidagi fikr-mulohazalarini keltirib o‘tmoqchimiz.

Bobur Bobomurod, shoir:

— Ilgari mualliflik huquqlarni himoya qilish masalalari bizning mentalitetdan ancha yiroqdek tuyular edi. Hozirgi kunda esa muallif o‘z asarlariga nisbatan moddiy mulk kabi qarashi lozimligi va buni avvalo ijodkorlar o‘zidan boshlab shakllantirishi kerakligini tushundim.

Mualliflarning huquqlarini himoya qilish mamlakatimizda faqat davlat tashkiloti tomonidan emas, balki jamoat birlashmalari, shuningdek, sudlar tomonidan ham samarali amalga oshirilmoqda. Shu sababli men San’atkor, ijodkor va ijrochilarning mualliflik huquqlarini himoya qilish palatasiga a’zo bo‘ldim. Shundan so‘ng ushbu palata yordamida o‘z she’riy asarlarimga nisbatan mualliflik huquqlarim buzilganligi uchun tegishli chora ko‘rish bo‘yicha sudga murojaat qilgan edim. Sud ishni to‘liq o‘rganib chiqib, mualliflik huquqlarimni tiklab berdi.

Yo‘lchi Ro‘ziyev, shoir:

— Ochiq gapni aytadigan bo‘lsam, “Xasta bo‘lma” she’rimni O‘zbekiston Xalq artisti Yulduz Usmonova tomonidan kuylangani va buning uchun menga hech qanday mualliflik haqi berilmaganligi bois o‘z huquqlarimni talab qilishga harakat qildim.

Bunda qonunchilikdagi so‘nggi o‘zgartirishlar, xususan bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravaridan 1000 baravarigacha miqdorda tovon pulini undirishim mumkinligi to‘g‘risida xabar topdim. Shundan so‘ng, buzilgan huquqlarimni tiklash bo‘yicha sudga da’vo arizasi kiritdim. Sud ishni ko ‘rib chiqib, 185 mln. so‘m miqdorida tovon puli undirilishi haqida qaror qabul qildi.

Firuz Allayev, “Asaxiy book” MCHJ rahbari:

— Kitob olami ya’ni nashr etishda ham o‘g‘rilik turlari borligi haqida eshitgansiz. Afsuski, bu kabi holatlar ko‘plab uchraydi. Darhaqiqat, eng ko‘p o‘qiladigan kitoblarga aynan o‘xshatib, hech qanday vaqt, mehnat, mablag‘ sarflamay muallifning huquqlarini buzgan holda kitobning sifatsiz nusxalarini nashr etish va uni savdoga chiqarishni o‘g‘rilik, deb baholash mumkin.

Biz Uolter Ayzeksonning “Stiv Jobs” asarining tarjimasi uchun muallif bilan o‘zaro shartnoma tuzgan holda ilk marotaba o‘zbek tilida chop etdik. Chop etgan kitobimizning ma’lum vaqtdan keyin uning kontrafakt nusxalari sotilayotganiga guvoh bo‘ldik. Ushbu holat Buxoro, Qashqadaryo, Samarqand viloyatlarida aniqlandi va hozirda mazkur huquqbuzarlikni oldini olish choralari ko‘rilmoqda.

Shu o’rinda ta’kidlash joizki, mualliflik huquqlarini himoya qilish bir vaqtning o‘zida tadbirkorlik faoliyatiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.


Agentlik tomonidan jamiyatda mualliflik huquqi va turdosh huquqlar boʻyicha huquqiy savodxonlikni oshirish maqsadida muntazam ravishda targʻibot tadbirlari ham oʻtkazib kelinmoqda.

Misol uchun, 2021-yil davomida ommaviy-axborot vositalarida 150 dan ortiq targ‘ibot chiqishlari tashkil etildi, ijodkorlar bilan sayyor uchrashuvlar, seminar-trening va davra suhbatlari o‘tkazildi. Bundan tashqari, respublikamiz bo‘ylab savdo markazlarida, jumladan “Quyoshli”, Chorsu savdo majmuasida joylashgan kitob do‘konlarida kitoblarning kontrafakt nusxalarini aniqlash va ularning realizatsiyasining oldini olishga qaratilgan tadbirlar amalga oshirildi.


Shuni alohida ta’kidlash kerakki, 2021-yil davomida Agentlikning Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qilish bo‘limi (mazkur bo‘lim Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 28-yanvardagi PQ–4965-son qarori asosida tashkil etilgan) tomonidan mualliflarning huquqlarini himoya qilish bilan bogʼliq 90 ga yaqin murojaatlar ko‘rib chiqilib, ularning 70 ga yaqini yoki 82 foizi qanoatlantirildi hamda muallif va ijodkorlarning buzilgan huquqlari tiklanishiga erishildi.

Ushbu holatlardan bir nechtasini quyida misol tariqasida keltirishimiz mumkin:

1. Fuqaro S.Raxmatovning “Armon” nomli musiqiy asari “NAMANGAN TUMAN BALIQCHILIK” xususiy korxonasi tomonidan “MY5” telekanalida va “Youtube” video-hostingida jonli efirga uzatilgan “Omad shou” ko‘rsatuvida muallifning roziligisiz foydalanilganligi yuzasidan qonuniy chora ko‘rildi.

2. “YANGI ASR AVLODI” MChJga shartnoma asosida tegishli bo‘lgan Rashod Nuri Guntekinning “Yashil kecha” asari tarjimasi huquq egasi ruxsatisiz hamda tegishli tartibda shartnoma tuzmasdan 2021-yil 12-avgustdan boshlab 3000 nusxada nashr etilganligi aniqlanib, huquqbuzarga nisbatan sud tomonidan jarima jazosi tayinlandi.

3. “Imron” taxallusi ostida ijod qiluvchi fuqaro O. Tuxtayevning ishonchli vakili tomonidan yo‘llangan murojaat asosida ijodkorga tegishli boʼlgan qoʼshiqlarni takrorlagan 8 ta veb-sayt egalariga nisbatan taqdimnomalar kiritildi va  veb-sahifalardan qo'shiqlar oʼchirib tashlandi.

4. Muallif J. Jovliyevning Аgentlik telegram ijtimoiy tarmog‘idagi “ima_monitoring_bot” avtomatlashtirilgan murojaatlarni qabul qilish sahifasiga yo‘llagan murojaatiga asosan, muallifga tegishli boʼlgan “Qoʼrqma” nomli badiiy asarni muallif roziligisiz ijtimoiy tarmoqlarga tarqatayotgan shaxslarga nisbatan tegishli tartibda chora ko‘rilib, ushbu asarning kontrafakt nusxalari ijtimoiy tarmoqlardan o‘chirtirildi.

5. “VINDICATE TRUST” advokatlik firmasi murojaati asosida “RAGE CORP” masʼuliyati cheklangan jamiyatiga litsenziya shartnomasi asosida tegishli bo‘lgan audiovizual asarlardan huquq egasining roziligisiz, qonunga xilof ravishda foydalanayotgan shaxslarga nisbatan tegishli chora ko‘rildi va audiovizual asarlarning kontrafakt nusxalari ijtimoiy tarmoqlardan o‘chirtirildi.

6. Oʼzbekiston Respublikasi Mualliflik va turdosh huquqlarni himoya qilish jamiyatiga aʼzo boʼlgan huquq egasi T. Аsqarning “CUMITE” nomli musiqiy asarini huquq egasining roziligisiz yoki uning mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot bilan shartnoma tuzmagan holda barchaning eʼtiboriga yetkazilganligi holati yuzasidan huquqbuzarlarga nisbatan tegishli chora ko‘rildi.

7. “MASTER MEDIA PRODUCTION AND BROADCAST” masʼuliyati cheklangan jamiyati (Sevimli TV)ga shartnoma asosida tegishli boʼlgan Chuqur”, “Istanbullik kelin”, “Ichkarida”, “Qora niyat”, “Zuleyha” kabi audiovizual asarlardan huquq egasining roziligisiz yoki shartnoma tuzmagan holda barchaning eʼtiboriga yetkazish bilan shug‘ullanib, moddiy manfaat koʼrib kelgan shaxslarga nisbatan tegishli chora ko‘rildi va ushbu audiovizual asarlarning kontrafakt nusxalari ijtimoiy tarmoqlardan o‘chirtirildi.

8. Oʼzbekiston Kino ishlab chiqaruvchilar assotsiyatsiyasining murojaatiga asosan “Kinomaniya” MChJga tegishli “Janob hech kim”, “Fox Music Cinema” MChJ ga tegishli “Er bermoq – jon bermoq” nomli audiovizual asarlardan huquq egasining ruxsatisiz foydalanilganligi holati bo‘yicha “Mening yurtim” telekanali mas’ul shaxslariga nisbatan tegishli chora ko‘rildi.

9. Muallif N. Erkabayevaning Аgentlik telegram ijtimoiy tarmog‘idagi “Ima_monitoring_bot” avtomatlashtirilgan murojaatlarni qabul qilish sahifasiga yo‘llagan murojaatiga asosan, muallifga tegishli boʼlgan “Magnit ayol” nomli asarini muallif roziligisiz ijtimoiy tarmoqlarga tarqatayotgan shaxslarga nisbatan tegishli tartibda chora ko‘rilib, ushbu asarning kontrafakt nusxalari ijtimoiy tarmoqlardan o‘chirtirildi.

10. Agentlik tomonidan ko‘rib chiqilgan murojaatlar orasida, chet el mualliflarning huquqlari buzilishiga oid murojaatlar ham mavjud. Jumladan, Qozog‘iston Respublikasi fuqarosi I.Sodiqovning Oʼzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi orqali o‘ziga tegishli asarga nisbatan mualliflik haqini undirish bo‘yicha murojaati ko‘rib chiqildi va mualliflik haqi undirilishida amaliy yordam berildi.

Yuqorida ta’kidlangan chora-tadbirlar va ishlarni bajarish, tabiiyki, inson resurslari hamda vaqtni talab etadi. Agentlikning Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qilish bo‘limi 2021-yilda tashkil etilganiga, shuningdek cheklangan xodimlar, ya’ni faqat 2 nafar xodim soniga qaramasdan sezilarli natijalarni ko‘rsatdi.

Xabaringiz bor, 2022-yil 18-mart kuni davlatimiz rahbarining tegishli farmoniga asosan Intellektual mulk agentligi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tarkibida Intellektual mulk departamenti sifatida qayta tashkil etildi. Mualliflik va turdosh huquqlarni himoya qilishda avval faqatgina 2 nafar xodim ishlagan bo‘lsa, endilikda mazkur departament tarkibida butun boshli Mualliflik va turdosh huquqlar boshqarmasi faoliyat yuritishi belgilandi.

Ushbu tashkiliy-huquqiy islohotlar respublikamizda muallif, ijodkor va san’at vakillarining mualliflik huquqi va turdosh huquqlarini himoya qilish, sohadagi mavjud muammolarni bartaraf etish hamda keng qamrovli va tizimli amaliyotni shakllantirishda o‘zining ijobiy ta’sirini ko‘rsatadi.

Shuni tan olishimiz kerakki, mazkur sohada hali bartaraf etilishi lozim bo‘lgan muammolar anchagina. Holbuki, oxirgi bir yil ichida sohaga oid qonunchilikda ijobiy o‘zgarishlar amalga oshirilgan bo‘lsa-da, ushbu o‘zgarishlar sohadagi ko‘pgina muammolarni qisqa vaqt ichida bartaraf eta olmaydi va tabiiyki, bunday jarayon ma’lum vaqtni talab etadi. Zero, qilinayotgan islohotlar o‘zining ijobiy natijasini berishi uchun avvalo jamiyatimiz bu kabi o‘zgarishlarga tayyor bo‘lishi, bunda nafaqat yozuvchilar, san’atkorlar hamda boshqa ijod vakillarining, balki butun xalqimizning huquqiy savodxonlik darajasini oshirish, shuningdek, huquqbuzarliklarga qarshi kurashishda jamoatchilik nazoratini kuchaytirish talab etiladi.

So‘zimiz oxirida butun xalqimizga murojaat qilgan holda shuni ta’kidlash lozimki, agarda Sizning mualliflik yoki turdosh huquqlaringiz buzilayotgan bo‘lsa, huquqlaringizni himoya qilish maqsadida mualliflarning mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarga a’zo bo‘ling, shuningdek, tegishli tartibda sudga yoki Adliya vazirligi Intellektual mulk departamentiga murojaat qiling.

Mediateka
YANGILIKLARGA OBUNA BO'LING!